93 Azerbaycan Darbesi

93 Azerbaycan Darbesi

93 Azerbaycan Darbesi Gence Ayaklanması olarak ta ifade ediliyor. 1993 yılında dönemin Cumhurbaşkanı Ebulfez Elçibey’e karşı yapılmıştır. Suret Hüseynov tarafından yapılan askeri darbe sonucunda Elçibey görevden alınır. Haydar Aliyev göreve getirilir. Aliyev Hüseynov’u başbakan olarak atamıştır. Azerbaycan’ın kaderini belirleyen önemli bir yol ayrımı olan Azerbaycan 93 darbesi geçmiş dönemlerde farklı devletlerin egemenliğinde olan Azerbaycan bu olay ile yeni bir döneme başlamıştır. Azerbaycan uzun yıllar bağımsızlık alanında mücadeleler vermiş, Sovyetler Birliğinin parçalanması ile artık bağımsız bir cumhuriyet olarak kendi tarihini yazmaya başlamıştır. Ancak iç siyasette yaşanan huzursuzluklar 93 Darbesi için bir zemin oluşturmuştur.

Azerbaycan Elçibey Dönemi

93 Azerbaycan Darbesi dönemin Cumhurbaşkanı Elçibey’e karşı yapılmıştır. Elçibey Nahçıvan’da doğmuş ve gençlik yıllarından itibaren siyasi bir hayatı olmuştur. Arap Filolojisi üzerine lisans eğitimi alan Elçibey, Sovyet eğitim sistemi ile yetişmişti. Buna rağmen kendi düşüncelerini üretmekten ve paylaşmaktan çekinmezdi. Hedefi kayıtsız şartsız tam bağımsızlık olan Ebulfez Elçibey, 1975- 76 yılları arasında milliyetçi ifadeleri nedeni ile hapse girmiştir. Göreve geldiğinde Türkiye ile yakından ilişkiler içinde olmuştur. Dış politikada başarı olan Elçibey iç politikada aynı başarıyı gösterememiş. Bu da 93 Azerbaycan darbesi için bir zemin oluşturmuştur. Özellikle Ermeni işgallerine karşı başarısız olması ve Karabağ sorunu gibi olaylar yüzünden Elçibey halk desteğini de kaybetmeye başlar. Elçibey büyük umutlarla başladığı liderliği halkın beklentilerini karşılamamış ve Azerbaycan darbesi nedenleri arasında yer almıştır.

1993 Gence İsyanı ve Darbe

93 Azerbaycan Darbesi fitili Gence şehrinde ateşlendi. İsyanın başında Suret Hüseyinov yer alıyordu. Hüseyinov bir asker olmasa da Gence’nin zengin kişileri arasında yer alıyordu. Rus askerlerinin kalan silahlarını alarak kısa bir zaman içerisinde güçlü bir hal almıştır. Karabağ’da direnen kuvvetlere desilah yardımı yapmıştır. Bu nedenle bölgedeki güçlerin komutanı haline gelmiştir. Elçibey halktan istediği desteği alamayınca Haydar Aliyev’i meclis başkanlığına getirir. İsyancıların bir iç savaş oluşturacağı endişesi ile Elçibey 18 Haziran 1993 sabahı Bakü’yü terk eder. Bu da Azerbaycan darbesi sonuçları ortaya çıkmasını kolaylaştırır. Haydar Aliyev Cumhurbaşkanı olarak göreve gelir. Suret Hüseyinov ise hiçbir engel ile karşılaşmadan 22 Haziran günü yönetime el koyar. Bu şekilde 93 darbesi sonuçları ile Azerbaycan’da yeni bir yönetim kuruldu.